آه،استانبول

کتاب آه استانبول

پیشینۀ نویسندگی رضا فرخ‌فال به دهۀ چهل و جنگ اصفهان برمی‌گردد. او در اواخر دهۀ چهل چند داستان کوتاه در جنگ اصفهان چاپ کرد؛ و علاوه بر داستان کوتاه، مقالات و ترجمه‌هایی هم دارد. «آه استانبول» مجموعه داستانی است که در دهۀ شصت برای اولین بار چاپ شد و یکی از آثار مهم و تاثیرگذار این دهه است که همچنان خوانده و نقد می‌شود.
«آه استانبول» متشکل از هشت داستان کوتاه است. در هر یک از این داستان‌ها ماجراها، آدم‌ها و مکان‌های مختلفی تصویر شده است. در نظر اول شاید نتوان هیچ ارتباطی بین این داستان‌ها به لحاظ مضمونی پیدا کرد اما همۀ این داستان‌ها در واقع وضعیتی را روایت می‌کنند. همین وضعیت مشترک، این هشت داستان را به هم پیوند می‌دهد. وضعیتی بحرانی که شخصیت‌ها در دل آن گرفتار شده‌اند؛ بحران نهفته در زمان و جغرافیایی مشخص، و نیز وضعیتی که شخصیت‌های داستان هیچ‌گونه نقشی در بوجود آمدن آن ندارند و توانایی تغییر آن را نیز.
روایت داستان‌های «آه استانبول» به‌گونه‌ای است که هیچ‌کدام از داستان‌ها به شکل مستقیم به حوادث تاریخی و سیاسی اشاره نمی‌کند. در برخی داستان‌ها انگار هیچ اتفاقی نمی‌افتد جز ماجرایی که روایت را می‌سازد. «برجی برای خاموشی»، «همه از یک خون» و «کوهنوردان» از جملۀ این داستان‌ها هستند. در داستان «برجی برای خاموشی» نه جغرافیای داستان معلوم است و نه زمان داستان.
در داستان «آه استانبول» که نام مجموعه نیز از آن گرفته شده است، جغرافیای داستان، حکایت از ویرانی و وحشت دارد. داستان روایت عشق‌های فروخورده است، وضعیتی که در آن جایی برای خیال‌پردازی نیست، حتی در خیال هم نمی‌شود، این عشق‌ها را سامان داد. در داستان‌های این مجموعه، مکان نقشی مهم و اساسی دارد و بخشی از بار داستان را بر دوش می‌کشد. گویی مکان، شخصیتی داستانی است.
تنهایی یکی دیگر از مضمون‌های این مجموعه است در داستان «همه از یک خون» ما شاهد زوال تدریجی یک خانواده هستیم. هر کدام از اعضای خانواده به گونه‌ای نابود شده‌اند و دختر خانواده با یادآوری گذشته خانواده‌اش، داستان را روایت می‌کند. در داستان «باران‌های عیش ما» نیز زوال تدریجی یک آدم را می‌بینیم. مردی تنها در وضعیتی است که نابودی‌اش حتمی است اما خودش از این امر آگاه نیست. «گردش‌های عصر» روایت گم شدن عموی راوی است. عموی او یک روز بعد از گردش‌های هر روزه‌اش به خانه باز نمی‌گردد.
داستان‌های«آه استانبول» به شکل ظریف و هنرمندانه‌ای پرداخت شده‌اند، این مجموعه یکی از مجموعه داستان‌های خواندنی ادبیات ایران است.

درباره رضا فرخ فال

رضا فرخ فال در سال 1328 زاده شد و کار ادبی خودرا با انتشار داستان هایش در جنگ اصفهان در اواخر دهه چهل آغاز کرد، نشریه ای که به همت زنده یاد هوشنگ گلشیری و دوستانش منتشر می شد و از مجلات معتبر ادبی در زمان خود بود. از آن زمان تا کنون از فرخ فال داستان ها، مقالات و ترجمه های متعددی در ایران منتشرشده که از آن میان مجموعه داستان های او به نام آه ،استانبول را می توان نام برد. این مجموعه از سوی منتقدان و صاحبنظران یکی از بهترین نمونه های آثار داستانی دهه شصت شناخته شده است. از این نویسنده همچنین ترجمه رمان عالیجناب کیشوت از گراهام گرین، نقدی بر سرزمین هرز تی.اس.الیوت از کلینت بروکس و نیز رمان یک روز از زندگی ایوان دنی سوویچ از الکساندر سولژنیتسین به چاپ رسیده است. رضا فرخ فال همچنین به عنوان ویراستار سال ها با بنگاه های معتبر انتشاراتی همکاری داشته و به همراه زنده یاد کریم امامی از پایه گذاران نخستین انجمن ویراستاران در ایران بوده است.در سال های اخیر رضا فرخ فال بیشتر به نظریه ادبی و فرهنگ پژوهی پرداخته است و در این زمینه گزیده ای از نوشته های او در کتاب حدیث غربت سعدی درسال 1386 در تهران انتشار یافت. دو دوره کتاب فارسی: اینجا و اکنون، نیز در زمینه آموزش زبان پارسی در سطح دانشگاهی از او هم اکنون در دست چاپ است.رضا فرخ فال دانش آموخته ی دانشگاه پهلوی (شیراز) و نیز دانشگاه کنکوردیا (مونترآل) است. او در دانشگاهای مک گیل (مونترآل) ودانشگاه ایالتی ویسکانسن (مدیسون) زبان فارسی تدریس کرده و هم اکنون نیزدر دانشگاه ایالتی کلرادو (بولدر) به تدریس زبان و ادب پارسی مشغول است.