مرگ نور
✂️ کتاب: مرگ نور (Cette aveuglante absence de lumière / This Blinding Absence of Light)
🖋️ نویسنده: طاهر بن جلون
🛂 نشر: چشمه (نشر اصلی: Seuil / ترجمه فارسی: بهمن یغمایی و محمدهادی خلیلنژاد)
💞 ژانر: رمان مستندگونه / ادبیات زندان / درام سیاسی
🌟 درباره کتاب (داستانی – بدون اسپویل):
جرقه داستان: سال ۱۹۷۱، گروهی از افسران ارتش مراکش کودتای نافرجامی علیه پادشاه حسن دوم ترتیب میدهند. «سلیم»، نوجوانی که در این کودتا نقشی کوچک داشته، نه به زندان معمولی، که به جهنمی مخفی فرستاده میشود: «زندان تازمامارت» در دل صحرای مراکش.
تنها سه متر طول، یک و نیم متر عرض. نه پنجره، نه نور، نه امکان ایستادن، نه دراز کشیدن کامل. فقط تاریکی مطلق و گرمای سوزان کویر در تابستان و سرمای یخبندان در زمستان. هجده سال. سلیم از همان روز اول میداند که قرار نیست اینجا را زنده ترک کند. اما چیزی درونش هنوز نفس میکشد؛ شاید ایمان، شاید خاطرات، شاید کلماتی که هر روز در تاریکی برای خودش زمزمه میکند تا «فراموش نکند هنوز زنده است» .
فضای کتاب: طاهر بن جلون (برنده جایزه گنکور ۱۹۸۷) این کتاب را پس از مصاحبه با یکی از بازماندگان نادر تازمامارت نوشته . اما او آن را «مستند» نمینامد؛ چیزی فراتر از روزنامهنگاری است. نثر کتاب ترکیبی از «سردی مطلق» و «شاعرگی عرفانی» است . زاویه دید اول شخص، خواننده را مستقیماً درون ذهن سلیم میبرد: جایی که مرز میان روز و شب، واقعیت و توهم، یادآوری و فراموشی به تدریج محو میشود. اما چیزی که این رمان را از دیگر آثار زنداننویسی متمایز میکند، درخشش «نور» در دل تاریکی است. سلیم نه با نفرت، که با «داستانسرایی» زنده میماند. او برای خودش قصه میگوید، شعر میگوید، دعا میکند، و کمکم میفهمد که «نمیتوانند صدای درونش را ساکت کنند» .
افتخارات: برنده جایزه ادبی بینالمللی دوبلین (IMPAC) در سال ۲۰۰۴ .
نقل قول از کتاب (با مفهوم): «از شب دهم ژوئیه ۱۹۷۱ به بعد، زمان برای من متوقف شده است. نه پیرتر شدهام و نه جوانتر. یادم نیست سنم چند است. در واقع دیگر وجود ندارم که چهرهای داشته باشم... اما بدبختی مثل یقین، مثل گردباد فرا رسید... [آن روز] میدانستم قرار است روزی آبی و آغشته به خون باشد» .
📌 مخاطب خاص: بزرگسالان. اگر از خواندن «۱۹۸۴» و «کتابدزد» لذت بردهاید و داستانهای واقعی بقای انسان در برابر ظلم مطلق را با قلبی آماده تحمل درد و اندوه دنبال میکنید، «مرگ نور» یکی از تکاندهندهترین و در عین حال امیدوارکنندهترین کتابهایی است که خواهید خواند. هشدار: محتوای کتاب بسیار تلخ و آزاردهنده است و شامل جزئیات شکنجه و مرگ تدریجی انسانها میشود .
درباره طاهر بن جلون
طاهر بن جلون، شاعر و نویسنده ی مراکشی است که به زبان فرانسه می نویسد و متولد اول دسامبر ۱۹۴۴ در شهر فاس در مراکش می باشد.از سال ۱۹۷۲ مقالات مختلفی از او در مجله ی لوموند به چاپ می رسد. بن جلون در سال ۱۹۷۵ موفق به دریافت دکترای روانشناسی اجتماعی شد و کتاب سلول انفرادی را براساس تجربیاتش به عنوان روان-درمانگر به نگارش درآورد. او در سال ۱۹۸۵ کتاب فرزند خاک را نوشت که برایش شهرت به همراه داشت و در سال ۱۹۸۷ با کتاب شب مقدس که دنباله ی کتاب فرزند خاک بود، برنده ی جایزه ی گنکور شد. او به همراه همسر و فرزندانش ساکن شهر پاریس است و چندین کتاب آموزشی از جمله توضیح نژادپرستی به دخترم در سال ۱۹۹۷ از او به چاپ رسیده است. بن جلون در اول فوریه ۲۰۰۸ موفق به دریافت نشان لژیون دونور شد که توسط نیکلاس سارکوزی، رییس جمهور وقت فرانسه به او اهدا شد. او هم اکنون عضو فرهنگستان گنکور می باشد.