✂️ کتاب: شب ظلمانی یلدا

🖋️ نویسنده: رضا جولایی
🛂 نشر: چشمه (چاپ اول ۱۳۷۲ / چاپ جدید ۱۳۹۵)
💞 ژانر: رمان تاریخی / سورئال / معمایی / عاشقانه

🌟 درباره کتاب (داستانی – بدون اسپویل):

«شب ظلمانی یلدا» یکی از آثار اولیه و شاخص رضا جولایی (نویسنده «جاودانگان» و «حوض سلطان») است که در سال ۱۳۷۲ منتشر شد. این رمان دو روایت موازی را از دل تاریخ بیرون می‌کشد تا با پیوند دادن آنها، داستان خود را شکل دهد .

جرقه داستان: نقاش جوانی در جنگ با روس‌ها مجروح می‌شود و توسط یک زن مسیحی اصفهانی نجات می‌یابد. در بستر بیماری، زندگی و سرگذشت خود را برای او تعریف می‌کند: عاشق دختری مسیحی شدنش و داستان‌هایش. از سوی دیگر، راوی دوم، خود آن زن مسیحی است و ما زندگی او و دغدغه‌های عجیباش را از نزدیک می‌بینیم .

فضای کتاب سورئال، رویایی و سرشار از تصاویر شاعرانه و کلمات کهن است. مرگ در این رمان حضوری پررنگ دارد و شخصیت‌ها با «هراس از مرگ» و «جبر تقدیر» دست و پنجه نرم می‌کنند. جولایی در این اثر به دنبال «باز یافتن هویت انسان» در دل حوادث تاریخی و سیاسی است .

این کتاب توسط برخی منتقدان با رمان‌های «خشم و هیاهو» (فاکنر)، «صد سال تنهایی» (مارکز) و «خانه ادریسی‌ها» (غزاله علیزاده) مقایسه شده است .

نقل قوت از کتاب (از زبان نقاش به زن مسیحی): «دستان سفید و ظریفش بود که مرا به یاد آن تصویر قلمی انداخت. ای کاش بوم و قلمی در اختیار داشتم، بر سفیدی پرده رنگ مینشاندم... دستانش را آنچنان بر پرده مینگاشتم که گویی از آن دختری زیبا، همسری مهربان، مادری رنجدیده است» .

نظرات خوانندگان (نگاه کلی): این کتاب با میانگین امتیاز ۳.۶ در طاقچه، یکی از آثار محبوب رضا جولایی است. کاربران آن را «نثر روان و جذاب»، «داستانی پرکشش و سورئال» و «کم نظیر در ادبیات معاصر ایران» توصیف کرده‌اند . برخی معتقدند ابتدای کتاب کمی گنگ شروع می‌شود اما ناگهان هیجان خاصی به آن اضافه می‌شود . همچنین اشاره شده که فضای رمان شباهت‌هایی با «صد سال تنهایی» مارکز دارد .

📌 مخاطب خاص: اگر از رمان‌های تاریخی با رنگ و بوی سورئال و معمایی و نثری شاعرانه و کهن لذت می‌برید و «سمفونی مردگان» معروفی و «خانه ادریسی‌ها» را دوست داشته‌اید، این کتاب برای شماست.

درباره رضا جولایی

رضا جولایی متولد سال 1329 در تهران است. کتاب‌های «حکایت سلسله پشت کمانان»، «جامه به خوناب»، «شب ظلمانی یلدا»، «حدیث دردکشان»، «تالار طرب‌خانه»، «جاودانگان»، «نسترن‌های صورتی»، «باران‌های سبز» و «سیماب و کیمیای جان» از آثار این نویسنده‌اند.