🖋️ نویسنده: آنتونیو گرامشی
🛂 نشر: چرخ (ترجمه اکبر معصوم بیگی)
💞 ژانر: فلسفه سیاسی / نظریه انتقادی / تاریخ فکری
🌟 درباره کتاب:
دفتر پنجم از مجموعه «دفترهای زندان» آنتونیو گرامشی است که در سال ۱۴۰۳ در ایران منتشر شده است. این دفتر مربوط به نوشتههای گرامشی از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۰ میلادی است . در این جلد، گرامشی به طور منسجمتری به بسط مفاهیم کلیدی نظریه خود میپردازد.
از مهمترین مباحث دفتر پنجم:
۱. ماکیاولی و شهریار نوین – تحلیل کتاب «شهریار» و مفهوم حزب سیاسی به مثابه «شهریار مدرن»
۲. ریزورجیمنتو (رستاخیز ایتالیا) – بررسی تاریخی جنبش اتحاد ملی ایتالیا و علل ناکامیهای آن
۳. ادبیات و حیات ملی – نقد ادبیات تودهای و تمایز آن از ادبیات رسمی
۴. فولکلور و فرهنگ عامه – بررسی جهانبینی طبقات فرودست از منظر فولکلور
۵. زبان و گویشها – رابطه زبان بومی با زبان لاتینی و معیار
۶. جهانوطنی روشنفکران ایتالیا – علل عقبماندگی ادبیات ایتالیا
نکته کلیدی: دفتر پنجم از نظر بسیاری از پژوهشگران یکی از مهمترین بخشهای پروژه فکری گرامشی است، زیرا او در اینجا مفاهیمی چون «هژمونی»، «روشنفکر ارگانیک» و «بلوک تاریخی» را به شکل منسجمتری بسط میدهد .
📌 مخاطب خاص: دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی و تاریخ اندیشه.

آنتونیو گرامشی (Antonio Gramsci) (زادهٔ ۲۲ ژانویه ۱۸۹۱ در ساردینیا، ایتالیا – درگذشتهٔ ۲۲ آوریل ۱۹۳۷ در رم، ایتالیا) فیلسوف، انقلابی، و نظریهپرداز بزرگ مارکسیست، و از رهبران و بنیانگذاران حزب کمونیست ایتالیا بود. گرامشی از تئوریسینها و مبارزان ضدسرمایهداری و مفهومپرداز نظریه و اصطلاح مشهور هژمونی (فرادستی/ فرادستی فرهنگی) است.